Σχεδόν το ένα τέταρτο των χωρών του κόσμου θα δουν τον πληθυσμό τους να μειώνεται κατά μέσο όρο 14% τα επόμενα 30 χρόνια. Στις περισσότερες χώρες τα ποσοστά γεννήσεων υποχωρούν σημαντικά, με το δημογραφικό να αναδεικνύεται στο πιο φλέγον ζήτημα με σοβαρό αντίκτυπο στην οικονομία, την αγορά εργασίας και το ασφαλιστικό σύστημα.
Ωστόσο υπάρχει μια χώρα του ανεπτυγμένου κόσμου που αντιστέκεται στην παγκόσμια τάση της πληθυσμιακής συρρίκνωσης, το Ισραήλ, που ξεπερνά σε επιδόσεις ακόμη και χώρες της υποσαχάριας Αφρικής.
Σε πείσμα των κανόνων, το Ισραήλ αυξάνει κάθε χρόνο τον πληθυσμό του κατά 2% (μεσοσταθμικά) για το μεγαλύτερο μέρος των τελευταίων δύο δεκαετιών. Ο δείκτης γονιμότητας στο Ισραήλ ήταν το 2023 στο 2,84 παιδιά ανά γυναίκα, όταν στην Ελλάδα βρίσκεται στα επίπεδα του 1,26 έως 1,34 παιδιά ανά γυναίκα, παραμένοντας πολύ κάτω από το όριο αντικατάστασης των γενεών (2,1).
Ο πληθυσμός του Ισραήλ ανέρχεται σε 9.634.224 άτομα (στοιχεία Μαΐου 2026), βάσει της επεξεργασίας των τελευταίων δεδομένων των Ηνωμένων Εθνών, ενώ η διάμεση ηλικία είναι 29,3 έτη και το προσδόκιμο ζωής 82,9 έτη.
Μάλιστα οι προβλέψεις για την εξέλιξη του πληθυσμού κάνουν λόγο για περαιτέρω αύξησή του στα 10.175.954 άτομα έως το 2030, όταν η αντίστοιχη πρόβλεψη για την Ελλάδα αναφέρει πως θα είναι λίγο κάτω από 10 εκατομμύρια και η μέση ηλικία των Ελλήνων στα 49,7 έτη.
Τι συμβαίνει στην Ευρώπη
Η πτώση των γεννήσεων δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο, αλλά ευρωπαϊκό. Κεντρική αιτία της δημογραφικής κάμψης στην Ευρώπη είναι η σημαντική μείωση της γονιμότητας. Ο μέσος όρος έχει υποχωρήσει περίπου στις 1,3 γεννήσεις ανά γυναίκα, πολύ κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης του πληθυσμού, ενώ η τάση συνεχίζει να είναι πτωτική.
Σε χώρες όπως η Γαλλία, οι θάνατοι ξεπέρασαν για πρώτη φορά από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου τις γεννήσεις το 2025, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονη πολιτική ανησυχία.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει μιλήσει για ανάγκη «δημογραφικού επανεξοπλισμού», προειδοποιώντας ότι η πτώση των γεννήσεων συνδέεται με αυξημένη υπογονιμότητα και καθυστερημένη απόκτηση παιδιών. Η Γαλλία έχει μάλιστα απευθύνει εκκλήσεις για τεκνοποίηση σε μικρότερες ηλικίες, ενώ επεκτείνει υπηρεσίες γονιμότητας και μέτρα στήριξης οικογενειών.
Η δημογραφική αλλαγή δεν αφορά μόνο τη μείωση του συνολικού πληθυσμού, αλλά και τη δραστική μεταβολή της ηλικιακής δομής. Το ποσοστό των ατόμων άνω των 80 ετών αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί, ενώ οι νεότερες και παραγωγικές ηλικίες θα μειωθούν σημαντικά.
